„Teške bolesti poput karcinoma, ozbiljnih srčanih mana i oštećenja pluća u bliskoj budućnosti mogle bi se liječiti preciznije, efikasnije i – u mnogim slučajevima – ambulantno, bez invazivnih operacija“, istaknuto je na predavanju „Kompjuterske simulacije i eksperimenti u bioinženjerstvu i medicini: dostignuća i trendovi“, koje je u Akademiji nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine održao prof. dr Saša Kenjereš, redovni profesor Tehničkog univerziteta u Delftu i jedan od vodećih svjetskih stručnjaka u oblasti primijenjene fizike, bioinženjerstva i medicinskih simulacija.
U savremenoj medicini, kako ističe prof. Kenjereš, razumijevanje strujanja krvi i vazduha ključno je za rano otkrivanje bolesti. Brojne patologije nastaju upravo zbog suptilnih poremećaja u protoku – detalja koje današnje kliničke metode često ne mogu precizno detektovati.
Foto: ANUBIH
Rješenje dolazi kroz razvoj tzv. digitalnih blizanaca – visoko preciznih, pacijentu prilagođenih kompjuterskih modela srca, krvnih sudova i pluća, zasnovanih na MRI i CT snimcima. Ovi modeli omogućuju ljekarima i istraživačima da analiziraju bolest prije nego što postane klinički vidljiva, ali i da virtualno testiraju terapije i operacije prije nego što se primijene na pacijentu.
Posebnu pažnju privlače rezultati koji pokazuju da je, uz pomoć kompjuterskih simulacija i vještačke inteligencije, moguće smanjiti dozu lijekova i do pet puta, dok se istovremeno lokalna koncentracija lijeka na oboljelom mjestu povećava i do deset puta. Time se značajno smanjuju nuspojave i povećava efikasnost terapije.
Tokom predavanja prof. dr. Saša Kenjereš je predstavio i konkretne primjene i primjere u optimizaciji bajpas operacija kod djece rođene s teškim srčanim manama, preciznijem liječenju tumora kombinacijom zračenja, nanotehnologije i magnetnih polja, personalizovanoj distribuciji lijekova u respiratornom sistemu, razvoju neinvazivnih terapija koje bi u budućnosti mogle zamijeniti klasične operativne zahvate.
Ono što ovu oblast čini posebno revolucionarnom jeste snažna saradnja između tehničkih univerziteta i najprestižnijih medicinskih centara u Evropi, SAD-u i Aziji. Metode razvijene u laboratorijama prof. Kenjereša već se primjenjuju u univerzitetskim bolnicama u Holandiji, a usvajaju ih i vodeće dječije klinike u Washingtonu i drugim svjetskim centrima
