Zajednica obnovljive energije u Sokocu donosi lokalnu proizvodnju čiste energije, smanjenje troškova i dugoročne koristi za javne ustanove i građane
Opština Sokolac, zajedno sa Javnom ustanovom Sportsko-rekreativni centar „Glasinac“ Sokolac, Javnom ustanovom Osnovna škola „Sokolac“ i Javnom ustanovom Srednjoškolski centar „Vasilije Ostroški“ Sokolac, razvija zajednicu obnovljive energije kao model koji javnim ustanovama omogućava zajedničku proizvodnju, upravljanje i korištenje energije iz obnovljivih izvora. Ovim projektom Sokolac pravi važan iskorak ka većoj energetskoj nezavisnosti lokalne zajednice, smanjenju troškova električne energije i dugoročnom održivom upravljanju javnim resursima.
Trenutni model snabdijevanja električnom energijom javnih objekata u Sokocu zasniva se isključivo na centralizovanom sistemu, bez lokalne proizvodnje energije. To znači potpunu zavisnost od distributivne mreže i izloženost promjenama cijena električne energije, bez mogućnosti da lokalna zajednica aktivno upravlja troškovima ili učestvuje u donošenju energetskih odluka. Uspostavljanjem zajednice obnovljive energije, Sokolac uvodi model u kojem javne ustanove zajedno proizvode i koriste čistu energiju, uz direktne finansijske i okolišne koristi.
Prvi konkretan korak je planirana instalacija fotonaponske elektrane na krovu sportske dvorane, jednog od energetski najzahtjevnijih javnih objekata u opštini. Dvorana se koristi tokom cijele godine za školske aktivnosti, treninge, takmičenja i javne događaje, a njena godišnja potrošnja električne energije iznosi oko 78.684 kWh. Projekat predviđa izgradnju elektrane snage 71,4 kWp, sa očekivanom godišnjom proizvodnjom od 78.500 kWh električne energije, čime bi se pokrilo približno 90 posto godišnje potrošnje objekta iz lokalne proizvodnje solarne energije.
FOTO: Opština Sokolac
Za Sokolac, ovaj projekat nije samo tehnička investicija u solarnu elektranu. Riječ je o razvoju modela koji povezuje opštinu, škole, javne ustanove i lokalnu zajednicu oko zajedničkog cilja: smanjenja troškova, većeg korištenja čiste energije i jačanja energetske otpornosti. Godišnji trošak električne energije sportske dvorane trenutno iznosi oko 20.775 KM, dok se realizacijom projekta očekuju uštede od oko 11.000 KM godišnje, odnosno smanjenje troškova električne energije za približno 50 posto.
“Razvoj lokalnih energetskih zajednica omogućava građanima i opštinama da sami proizvode energiju na lokalnom nivou. U uslovima ekonomske krize, obnovljivi izvori energije i energetska efikasnost ključni su za našu energetsku samostalnost. Ustupanjem krovova opštinskih objekata za instalaciju solarnih panela stvaramo održiv i pravedan model koji donosi finansijske uštede, te čistu i dostupnu energiju za zajednicu. Kroz demokratsko upravljanje i zajedničko učešće lokalne vlasti, javnih ustanova i građana, gradimo energetski stabilniju budućnost. Borba protiv
energetskog siromaštva ostaje važan element razvojne politike naše lokalne zajednice“, izjavio je Strahinja Bašević, načelnik Opštine Sokolac.
Realizacijom projekta očekuje se i značajan doprinos smanjenju emisija CO₂. Procijenjeno godišnje smanjenje emisija iznosi 58,45 tona CO₂, odnosno oko 1.460 tona tokom 25 godina eksploatacije elektrane. Ovaj efekat jednak je sadnji oko 141 stabla godišnje, čime projekat dobija dodatnu vrijednost za lokalnu zajednicu i njene klimatske ciljeve.
Pored direktnih energetskih i finansijskih koristi, projekat ima i važnu edukativnu i razvojnu dimenziju. Uspostavljanjem operativne zajednice obnovljive energije, Sokolac dobija model koji može poslužiti kao osnova za buduće projekte obnovljivih izvora energije, uključivanje novih članova i širenje kapaciteta lokalne proizvodnje. Istovremeno, projekat jača saradnju između opštine, obrazovnih ustanova i javnih institucija, te omogućava informisanje i edukaciju drugih lokalnih zajednica o formiranju i funkcionisanju energetskih zajednica.
Zajednice obnovljive energije predstavljaju model u kojem lokalne vlasti, javne institucije, preduzeća i građani mogu zajednički proizvoditi, koristiti i dijeliti energiju iz obnovljivih izvora. Primjer Sokoca pokazuje kako se ovaj koncept u Bosni i Hercegovini može razvijati kroz konkretne lokalne projekte, s direktnim koristima za javne ustanove, građane i zajednicu.
EU4CAET sufinansiraju Evropska unija i Savezna Republika Njemačka. Njemačko savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj povjerilo je GIZ-u implementaciju projekta u okviru CAET programa. Projekat podržava energetsku tranziciju Bosne i Hercegovine pružanjem stručne podrške i bespovratnih sredstava za projekte održive energije koje predvode lokalne zajednice.